Chất thải y tế là loại chất thải được tạo ra từ hoạt động của các cơ sở y tế, bao gồm chất thải y tế nguy hại, chất thải rắn thông thường, khí thải, chất thải lỏng không nguy hại và nước thải y tế. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý đúng cách, chất thải y tế có thể trở thành nguồn lây nhiễm bệnh tật gây tác động tiêu cực đến môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.
– Chất thải y tế phải được phân loại ngay tại nơi và thời điểm phát sinh để đảm bảo quản lý hiệu quả.
– Mỗi loại chất thải y tế cần được thu gom riêng vào bao bì, dụng cụ hoặc thiết bị lưu chứa theo quy định tại Điều 5 Thông tư 20/2021/TT-BYT.
– Các loại chất thải y tế nguy hại không có khả năng phản ứng hoặc tương tác với nhau và được xử lý bằng cùng một phương pháp có thể được phân loại chung vào cùng một bao bì, dụng cụ hoặc thiết bị lưu chứa, ngoại trừ chất thải lây nhiễm sắc nhọn.
– Nếu chất thải lây nhiễm bị trộn lẫn với các loại chất thải khác, toàn bộ hỗn hợp phải được thu gom, lưu giữ và xử lý theo quy định đối với chất thải lây nhiễm sau đó tiếp tục quản lý theo tính chất của chất thải sau xử lý.
Chất thải y tế nguy hại bao gồm hai nhóm chính: chất thải lây nhiễm và chất thải nguy hại không lây nhiễm. Trong đó, chất thải lây nhiễm được chia thành bốn loại: chất thải lây nhiễm sắc nhọn, chất thải lây nhiễm không sắc nhọn, chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao và chất thải giải phẫu.
– Chất thải lây nhiễm sắc nhọn là những vật có khả năng đâm xuyên hoặc cắt gây tổn thương, đồng thời mang theo nguy cơ nhiễm khuẩn do tiếp xúc với máu hoặc vi sinh vật gây bệnh. Nếu không được xử lý đúng cách, chúng có thể gây nguy hiểm cho nhân viên y tế và cộng đồng, đặc biệt là khi nhiễm máu hoặc dịch cơ thể từ bệnh nhân mắc các bệnh truyền nhiễm như HIV, viêm gan B, viêm gan C.
– Chất thải lây nhiễm không sắc nhọn, nếu không được quản lý chặt chẽ, có thể làm lây lan nhiều bệnh nguy hiểm qua các đường khác nhau. Chẳng hạn, bệnh lây qua đường máu (HIV, viêm gan B, viêm gan C), qua đường hô hấp (SARS, lao, sởi, rubella, quai bị) hoặc qua đường tiêu hóa (tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn).
– Chất thải nguy hại không lây nhiễm, khi xử lý không đúng quy trình, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và môi trường. Tiếp xúc trực tiếp hoặc hít phải hơi độc từ các hóa chất nguy hiểm có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính, bỏng da, tổn thương niêm mạc đường hô hấp hoặc mắt. Đặc biệt, các chất dễ cháy, chất ăn mòn như hóa chất khử trùng, formaldehyde và các hợp chất dễ bay hơi khác có thể gây phản ứng nguy hiểm. Nếu lưu trữ không đúng cách hoặc tích tụ số lượng lớn, chúng có thể dẫn đến nguy cơ cháy nổ cao, gây hậu quả nghiêm trọng.
Dựa theo khoản 3, 4, 5, 6 Điều 6 Thông tư 20/2021/TT-BYT, việc phân loại rác thải y tế được quy định như sau:
Rác thải y tế và chất thải y tế là vấn đề quan trọng cần được xử lý đúng cách để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Việc phân loại và xử lý rác thải y tế đúng quy trình giúp giảm thiểu tác động tiêu cực, ngăn ngừa ô nhiễm và nguy cơ lây nhiễm. Do đó, cần áp dụng các phương pháp xử lý hiệu quả nhằm duy trì môi trường sống an toàn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
